ODKRYWANIE UKRYTEGO WSZECHŚWIATA: WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI FIZYKI

→ Europe/Warsaw
sala B (sala B)

sala B

sala B

Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów ul. Pasteura 5a, Warszawa
Opis

Serdecznie zapraszamy nauczycieli fizyki do udziału w dwudniowym wydarzeniu ODKRYWANIE UKRYTEGO WSZECHŚWIATA: WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI FIZYKI w dniach 7-8 listopada 2026 roku. 

W programie naukowym przewidziane zostały wykłady dotyczące astrofizyki:

Marcin Ziembicki: Projekt Hyper-Kamiokande 

Melania Deresz: Czy można prześwietlić wulkan promieniami kosmicznymi? – i inne pytania uczniów biorących udział w projekcie CREDO EDU

Marcin Kuźniak: Z czego zrobiony jest Wszechświat? – zagadka ciemnej materii i jej poszukiwania 

Leszek Roszkowski: Teoria ciemnej materii

Michał Olszewski: Jak fizycy szukają ciemnej materii?

Oprócz udziału w wykładach zapraszamy na wizytę w laboratoriach, w których naukowcy Międzynarodowego Instytutu Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk (MIAC PAN) oraz Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego (FUW) prowadzą swoje eksperymenty.

Drugiego dnia wydarzenia spotkamy się w Żoliborskim Domu Kultury na wykład popularnonaukowy oraz warsztaty twórcze. Każda osoba zarejestrowana w ramach wydarzenia ODKRYWANIE UKRYTEGO WSZECHŚWIATA: WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI FIZYKI ma zagwarantowane miejsce w warsztatach.

Limit rejestracji na dwudniowe wydarzenie wynosi 15 osób. 

Zamknięcie rejestracji: 31 października 2026 r. lub po wyczerpaniu limitu miejsc (w zależności od tego, co nastąpi jako pierwsze).

Prosimy o przemyślane zgłaszanie udziału w wydarzeniu. Nieodwołanie deklaracji udziału, a następnie niepojawienie się osoby zarejestrowanej na wydarzeniu, będzie skutkowało niemożliwością udziału w kolejnych spotkaniach organizowanych przez MIAC PAN. 

Astrocent’s development has been supported by the FNP International Research Agendas programmes: AstroCeNT (MAB/2018/7), funded from the ERDF, and Astrocent (FENG.02.01-IP.05-A015/25), co-financed by the European Union under FENG 2021–2027; the Horizon Europe Teaming for Excellence grant Astrocent Plus (101137080), funded by the European Union; and complementary national funding from the Ministry of Science and Higher Education (MNiSW/2025/DIR/811).

 

Registration
ODKRYWANIE UKRYTEGO WSZECHŚWIATA: WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI FIZYKI
15 / 15
    • Rejestracja sala B

      sala B

      sala B

      Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów ul. Pasteura 5a, Warszawa
    • Wyklady sala B

      sala B

      sala B

      Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów ul. Pasteura 5a, Warszawa
      • 1
        Oficjalnie rozpoczęcie - przywitanie
      • 2
        Projekt Hyper-Kamiokande

        Hyper-Kamiokande to powstający obecnie w Japonii eksperyment neutrinowy nowej generacji, którego uruchomienie zaplanowano na 2028 rok. W jego skład wejdzie szereg obiektów, wśród których będzie największy na świecie podziemny wodny detektor promieniowania Czerenkowa o masie 258 kt, a także nowatorski detektor pośredni, z ruchomym elementem czynnym o masie ok. 1 kt. W ramach prezentacji przedstawiony zostanie ogólny zarys eksperymentu, a także omówione zostaną poszczególne podsystemy, ze szczególnym zwróceniem uwagi na systemy produkowane obecnie przez zespół z Polskiego Konsorcjum Hyperkamiokande - m.in. układy elektroniczne, wielofotopowielaczowe moduły fotodetekcji (tzw. multi-PMT) oraz akcelerator liniowy. W skrócie przedstawiony także zostanie eksperyment testowy, który odbył się w CERN w latach 2025-2026.

        Mówcy: Andrzej Rychter (Politechnika Warszawska / Instytut Radioelektroniki i Technik Multimedialnych), Krzysztof Dygnarowicz (Politechnika Warszawska / Instytut Radioelektroniki i Technik Multimedialnych)
      • 3
        Czy można prześwietlić wulkan promieniami kosmicznymi? - i inne pytania uczniów biorących udział w projekcie CREDO EDU

        A gdyby tak zaprosić uczniów do prawdziwych badań naukowych i pozwolić
        im sprawdzić, dokąd zaprowadzi ich własna ciekawość?
        W projekcie CREDO-edu uczniowie mierzą promieniowanie kosmiczne za
        pomocą prostych, samodzielnie zbudowanych detektorów, współpracując z
        naukowcami. Otrzymują też materiały edukacyjne i mogą uczestniczyć w
        webinarach, które pomagają im odkrywać fascynujący świat współczesnej
        fizyki.
        Podczas wykładu zajrzymy za kulisy projektu i przekonamy się, co
        powstaje na styku nauki i szkolnej ciekawości. Punktem wyjścia będą
        pytania samych uczniów — także te, które prowadzą do zaskakujących
        pomysłów i zupełnie nowych kierunków poszukiwań.

        Mówca: Melania Deresz (Centrum Dydaktyczne Wydział Fizyki Uniwersytet Warszawski)
    • 14:00
      Przerwa obiadowa

      Zapewniamy obiad. Miejsce: Kuchnia Za Ścianą, ul. Grójecka 79, 02-094 Warszawa

    • Wyklady sala B

      sala B

      sala B

      Środowiskowe Laboratorium Ciężkich Jonów ul. Pasteura 5a, Warszawa
      • 4
        Z czego zrobiony jest Wszechświat? - zagadka ciemnej materii i jej poszukiwania

        Na podstawie obserwacji astronomicznych wiadomo, że większość materii we Wszechświecie to ciemna materia, zwana tak ze względu na to, że nie pochłania ani nie emituje fal elektromagnetycznych (w tym światła). Jest jej ponad pięciokrotnie więcej niż zwykłej materii znanej dotychczas nauce. Jednak natura ciemnej materii pozostaje wciąż nieznana, a jej pochodzenie jest obecnie jednym z najważniejszych pytań w fizyce.
        Poszukiwania oddziaływań hipotetycznych cząstek ciemnej materii ze zwykłą materią prowadzone są przy pomocy dużych detektorów umieszczonych w podziemnych laboratoriach (takich jak SNOLAB w Kanadzie czy Gran Sasso we Włoszech), w celu stłumienia tła pochodzącego od promieni kosmicznych.
        Po krótkim wprowadzeniu, zaprezentowany zostanie stan poszukiwań ciekłej materii, ze szczególnym uwzględnieniem trwających obecnie lub planowanych eksperymentów z udziałem polskich instytucji.

        Mówca: Marcin Kuźniak (Międzynarodowy Instytut Astrofizyki Cząstek PAN / Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN)
    • Wizyta w laboratorium

      Uczestnicy zostaną podzieleni na 2-3 grupy, każdy ma szansę odwiedzić każde laboratorium - grupy będą się zmieniać w laboratoriach.

      • 5
        Wizyta w laboratoriach Zakładu Cząstek i Oddziaływań Fundamentalnych na Wydziale Fizyki UW (ZCOF FUW) - komora projekcji czasowej TPC

        W laboratoriach ZCOF FUW prowadzone są m.in. prace nad detektorami
        śladowymi cząstek do pomiaru reakcji jądrowych zachodzących w gwiazdach.
        Zastosowana technika komór projekcji czasowej (ang. Time Projection
        Chamber) pozwala na pełną trójwymiarową rekonstrukcję torów cząstek
        naładowanych powstałych w wyniku badanych reakcji.
        Nauczyciele będą mieli okazję do zapoznania się z zasadą działania
        gazowych komór TPC oraz obejrzeć stanowisko pomiarowe wyposażone w układ
        próżniowo-gazowy i system akwizycji danych.

        Mówca: Mikołaj Ćwiok (Wydział Fizyki Uniwersytet Warszawski)
      • 6
        Wizyta w laboratorium Astrocentu

        Nauczyciele odwiedzą nasze laboratorium detektorów wykorzystujących ciekły argon i zobaczą główne elementy kriogenicznego stanowiska badawczego, w tym systemy chłodzenia, obsługi gazów, oczyszczania, próżni oraz monitorowania. Wyjaśnimy, w jaki sposób ultrazimny ciekły argon jest wykorzystywany w nowoczesnych detektorach cząstek oraz jak podobne technologie mogą przyczynić się do przyszłych zastosowań w fizyce i obrazowaniu medycznym.

        Mówca: Azam Zabihi (Międzynarodowy Instytut Astrofizyki Cząstek PAN / Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN)
    • 18:00
      Wspólna kolacja

      O godz. 19:00 spotykamy się w miejscu: Gaga Restauracja Gruzińska, Al. Jerozolimskie 111, 02-017 Warszawa

  • niedz., 8 listopada
    • Warsztaty z cyjanotypii: Warsztaty twórcze

      Wiedzę zdobytą podczas wykładów przeniesiemy w świat sztuki. Cyjanotypia to szlachetna technika fotograficzna, w której obraz powstaje dzięki działaniu światła UV na światłoczułej powierzchni. Będziemy dosłownie „chwytać światło” – zupełnie jak fizycy w swoich detektorach – aby stworzyć unikalne, niemal kosmiczne kompozycje inspirowane ciemną materią.

    • 13:00
      Przerwa
    • Między światłem a cieniem: poszukujemy ciemnej materii

      Wykład popularnonaukowy

      Czym jest Dark Matter Day i nad czym na co dzień pracują naukowcy w instytucie Astrocent PAN?

      Teoria: Prof. dr hab. Leszek Roszkowski, dyrektor Astrocentu, opowie o teorii ciemnej materii – m.in. skąd wzięła się ta koncepcja i jaka jest historia niewidzialnej części Wszechświata.

      Eksperyment: Dr Michał Olszewski przybliży nam eksperymentalną stronę badań. Dowiemy się, jak fizycy szukają ciemnej materii za pomocą potężnych detektorów (takich jak DEAP-3600 i DarkSide) i dlaczego to właśnie rejestracja sygnałów świetlnych jest w tych pomiarach tak kluczowa.

      • 7
        Teoria ciemnej materii

        Teoria: Prof. dr hab. Leszek Roszkowski, dyrektor Astrocentu, opowie o ciemnej materii z punktu widzenia teoretyka – m.in. skąd wzięła się ta koncepcja i jaka jest historia niewidzialnej części Wszechświata.

        Prof. dr hab. Leszek Roszkowski – wybitny fizyk teoretyk o międzynarodowej renomie, specjalizujący się w fizyce cząstek elementarnych, astrofizyce, kosmologii oraz wiodący ekspert w badaniach nad ciemną materią. Po wielu latach pracy badawczej m.in. w Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (CERN) oraz na uniwersytetach w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, w 2011 roku powrócił do Polski. Od 2018 roku pełni funkcję dyrektora Astrocent – Centrum Naukowo-Technologicznego Astrofizyki Cząstek, które w 2026 roku zostało przekształcone w Międzynarodowy Instytut Astrofizyki Cząstek Polskiej Akademii Nauk.

        Mówca: Leszek Roszkowski (Międzynarodowy Instytut Astrofizyki Cząstek PAN / Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN)
      • 8
        Jak fizycy szukają ciemnej materii?

        Eksperyment: Dr Michał Olszewski przybliży nam eksperymentalną stronę badań. Dowiemy się, jak fizycy szukają ciemnej materii za pomocą potężnych detektorów (takich jak DEAP-3600 i DarkSide) i dlaczego to właśnie rejestracja sygnałów świetlnych jest w tych pomiarach tak kluczowa.

        Dr Michał Olszewski – fizyk zajmujący się poszukiwaniem ciemnej materii i analizą danych z eksperymentów fizyki cząstek. Jest członkiem grupy “Fotonika dla Astrofizyki i Zrównoważonej Energii” (lider – prof. Marcin Kuźniak) w instytucie Astrocent oraz kolaboracji DEAP-3600 i DarkSide-20k, w których naukowcy wykorzystują ciekły argon do poszukiwania niezwykle słabych sygnałów mogących świadczyć o oddziaływaniu ciemnej materii. Jest absolwentem i doktorem fizyki Uniwersytetu Warszawskiego.

        Mówca: Michał Olszewski (Międzynarodowy Instytut Astrofizyki Cząstek PAN / Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN)